Leki na nadciśnienie - grupy, przykłady i dobór

Jakie są grupy leków na nadciśnienie

W leczeniu nadciśnienia tętniczego lekarze korzystają z pięciu podstawowych grup leków. Różnią się mechanizmem, ale cel mają wspólny: trwałe obniżenie ciśnienia i ochronę serca, nerek oraz naczyń przed powikłaniami. Poniższa lista pokazuje, czym różnią się poszczególne grupy i kiedy sięga po nie lekarz.

To przegląd edukacyjny. Konkretny lek i dawkę dobiera lekarz indywidualnie.

Grupy leków na nadciśnienie szczegółowo

Inhibitory ACE

Inhibitory konwertazy angiotensyny hamują enzym, który przekształca angiotensynę I w silnie zwężającą naczynia angiotensynę II. Naczynia się rozluźniają, ciśnienie spada, a lek dodatkowo chroni serce i nerki, dlatego jest częstym wyborem przy cukrzycy typu 2 i chorobie nerek. Najbardziej charakterystyczny objaw uboczny to suchy, uporczywy kaszel, który u części pacjentów wymusza zmianę na sartan. Typowy przedstawiciel to ramipril, dawkowany od 2,5 do 10 mg raz na dobę.

Sartany (ARB)

Sartany blokują receptor angiotensyny II, więc efekt jest podobny do inhibitorów ACE, ale bez typowego kaszlu. Chronią nerki i dobrze sprawdzają się przy cukrzycy. Telmisartan działa ponad dobę, dzięki czemu utrzymuje ciśnienie także nad ranem, gdy ryzyko zdarzeń sercowych jest największe. Sartanu nie łączy się z inhibitorem ACE, bo podwójna blokada układu renina-angiotensyna obciąża nerki i podnosi potas.

Blokery kanału wapniowego

Blokery wapnia z grupy dihydropirydyn ograniczają napływ wapnia do mięśni gładkich w ścianach tętnic, przez co naczynia się rozszerzają, a opór naczyniowy maleje. To dobry wybór u osób starszych i przy izolowanym nadciśnieniu skurczowym. Najczęstsze działanie niepożądane amlodypiny to obrzęki kostek, które nasilają się wieczorem i przy wyższej dawce. Blokery wapnia często łączy się z inhibitorem ACE lub sartanem.

Beta-blokery

Beta-blokery zwalniają pracę serca i zmniejszają jego zapotrzebowanie na tlen. W nadciśnieniu bez chorób serca lekarz sięga po nie rzadziej niż po inhibitor ACE czy bloker wapnia, ale są ważnym wyborem po zawale, przy szybkim tętnie i w niewydolności serca. Bisoprololu nie wolno odstawiać nagle, bo grozi to gwałtownym wzrostem ciśnienia i przyspieszeniem serca.

Diuretyki (leki moczopędne)

Leki moczopędne, jak indapamid czy hydrochlorotiazyd, usuwają nadmiar sodu i wody, zmniejszając objętość krwi krążącej. Rzadko stosuje się je samodzielnie, częściej jako element terapii skojarzonej, gdzie wzmacniają działanie innych leków. Podczas leczenia lekarz kontroluje stężenie potasu i sodu, zwłaszcza u osób starszych.

Terapia skojarzona, czyli dlaczego łączy się kilka leków

U wielu pacjentów jeden lek nie wystarcza, by osiągnąć docelowe ciśnienie, zwykle poniżej 130/80 mmHg. Zamiast podnosić dawkę do maksimum, lekarz częściej dokłada drugi lek z innej grupy w mniejszej dawce. Takie połączenie, na przykład inhibitor ACE z blokerem wapnia albo sartan z diuretykiem, daje lepszą kontrolę ciśnienia i mniej działań niepożądanych niż wysoka dawka jednego preparatu. Dostępne są też tabletki złożone, które łączą dwie substancje w jednej pigułce i ułatwiają regularne przyjmowanie leków.

Jak lekarz dobiera lek na nadciśnienie

Nie ma jednego najlepszego leku dla wszystkich. Lekarz patrzy na cały obraz pacjenta: wiek, choroby współistniejące, wartości ciśnienia i wcześniejszą reakcję na leczenie.

• Przy cukrzycy lub chorobie nerek częściej inhibitor ACE albo sartan, bo chronią nerki.
• Po zawale lub przy szybkim tętnie zwykle beta-bloker, na przykład bisoprolol.
• U osób starszych i przy nadciśnieniu skurczowym często bloker wapnia lub diuretyk.
• Gdy inhibitor ACE wywołuje kaszel, zamiana na sartan, na przykład telmisartan.

Leki na nadciśnienie a alkohol, grejpfrut i interakcje

Leki obniżające ciśnienie wchodzą w interakcje, o których dobrze wiedzieć przed leczeniem. Alkohol nasila ich działanie i zwiększa ryzyko zawrotów głowy oraz spadków ciśnienia, zwłaszcza na początku terapii. Sok grejpfrutowy podnosi stężenie amlodypiny we krwi, dlatego przy blokerach wapnia lepiej go unikać. Niesteroidowe leki przeciwzapalne, na przykład ibuprofen, osłabiają działanie inhibitorów ACE i sartanów oraz obciążają nerki. Część beta-blokerów i starszych diuretyków może osłabiać erekcję, a jeśli to problem, lekarz dobierze inny lek.

Czy są leki na nadciśnienie bez recepty

Nie ma skutecznych leków na nadciśnienie bez recepty. Ramipril, amlodypina, bisoprolol, telmisartan i pozostałe substancje obniżające ciśnienie mają kategorię Rp, więc apteka wyda je wyłącznie po okazaniu recepty. W wolnej sprzedaży znajdziesz jedynie preparaty wspomagające z potasem, magnezem lub wyciągami roślinnymi, które nie leczą nadciśnienia i nie zastąpią leku dobranego przez lekarza. Leczenie prowadzi się przewlekle, a leków nie odstawia się na własną rękę.

Jak uzyskać e-receptę na lek na nadciśnienie online

E-recepta online najlepiej sprawdza się przy kontynuacji sprawdzonego leczenia, które już przyjmujesz i dobrze tolerujesz. Recepty nie wystawiamy w ciemno, decyzję zawsze podejmuje lekarz na podstawie wywiadu medycznego.

• Wypełniasz formularz medyczny o stanie zdrowia, ciśnieniu i przyjmowanych lekach
• Opłacasz konsultację, 59 zł
• Lekarz analizuje wniosek i, jeśli nie ma przeciwwskazań, wystawia e-receptę
• Jeśli lekarz odmówi, otrzymujesz pełny zwrot

Najczęstsze pytania