Czy brać tabletki na nadciśnienie przy niskim ciśnieniu

Leki obniżające ciśnienie działają cały czas, dlatego wartości mierzone w domu naturalnie się wahają w ciągu dnia. Zdarza się, że rano po dobrze przespanej nocy pomiar jest niższy niż zwykle, i pojawia się pytanie, czy w takiej sytuacji lek pominąć, czy przyjąć normalnie. Odpowiedź zależy od tego, jak niskie jest ciśnienie i czy towarzyszą mu objawy.

Od jakich wartości ciśnienie jest już za niskie

Warto też pamiętać, że jeden wynik nie decyduje. Zbyt niski pomiar często bierze się ze złej techniki: ramienia uniesionego powyżej poziomu serca, zbyt szerokiego mankietu, pomiaru zaraz po odpoczynku w upale albo przy odwodnieniu. Zanim wyciągniesz wnioski, odpocznij pięć minut i powtórz pomiar poprawnie, z podpartym ramieniem na wysokości serca.

Pominąć dawkę czy nie, gdy pomiar jest niski

Sama zasada jest prosta, choć zawsze wymaga indywidualnego ustalenia z lekarzem. Jeśli ciśnienie jest niskie tylko na jednym pomiarze i nic Ci nie dolega, zwykle lek przyjmujesz normalnie, a wynik notujesz do pokazania lekarzowi. Jeśli natomiast ciśnienie jest wyraźnie niskie i towarzyszą mu objawy, rozsądniej jest wstrzymać się z tą dawką i skontaktować z lekarzem, zamiast zażywać lek w ciemno.

Wielu lekarzy podaje pacjentom własny próg, na przykład prosi, by zadzwonić i nie brać kolejnej dawki, gdy ciśnienie skurczowe spadnie poniżej ustalonej granicy. Taki próg to ustalenie indywidualne, dopasowane do Twojego leczenia, a nie liczba z internetu. Jeśli nigdy o tym nie rozmawialiście, to dobry temat na najbliższą konsultację.

Kiedy niskie ciśnienie staje się sygnałem alarmowym

O bezpieczeństwie decydują nie tyle same cyfry, co objawy niedokrwienia mózgu i innych narządów. Zwróć uwagę, gdy pojawiają się:

• zawroty głowy i uczucie wirowania, zwłaszcza przy wstawaniu,
• zasłabnięcia lub omdlenia,
• silne osłabienie, senność i uczucie zbliżającej się utraty przytomności,
• nieostre widzenie, mroczki przed oczami,
• nudności, zimny pot i przyspieszony oddech.

Szczególnie częsty jest spadek ciśnienia przy nagłej zmianie pozycji, czyli tak zwana hipotonia ortostatyczna. Ciśnienie mierzone w pozycji leżącej bywa wtedy w normie, a dopiero po wstaniu gwałtownie spada, co grozi upadkiem. Dotyczy to zwłaszcza osób starszych oraz przyjmujących kilka leków obniżających ciśnienie. Jeśli takie objawy się powtarzają, to wyraźny sygnał, by zgłosić się do lekarza i przejrzeć terapię.

Nie wszystkie leki reagują tak samo

Reakcja na niskie ciśnienie zależy też od tego, jaki lek przyjmujesz. Inhibitory ACE jak ramipril, sartany jak telmisartan oraz blokery wapnia jak amlodypina obniżają przede wszystkim ciśnienie. Beta-bloker, taki jak bisoprolol, dodatkowo zwalnia serce, dlatego przy nim ocenia się nie tylko ciśnienie, ale i tętno.

Przy beta-blokerze bardzo wolny puls połączony z osłabieniem to sytuacja, w której wstrzymuje się dawkę i pilnie kontaktuje z lekarzem. Nigdy jednak nie odstawia się takiego leku nagle na własną rękę, bo grozi to efektem z odbicia: skokiem ciśnienia i przyspieszeniem serca.

Co zrobić, gdy pomiar wyjdzie niski

W praktyce sprawdza się prosty schemat. Najpierw usiądź lub połóż się, a jeśli czujesz zawroty, unieś nogi. Odpocznij kilka minut i powtórz pomiar poprawnie. Jeśli wynik był niski przez błąd techniczny, drugi pomiar zwykle to pokaże. Zadbaj o nawodnienie, zwłaszcza w upalny dzień, i wstawaj powoli, bez zrywania się z łóżka czy fotela. Zapisz wartości i objawy, bo to najlepszy materiał dla lekarza. Jeśli objawy są nasilone, doszło do zasłabnięcia albo ciśnienie jest bardzo niskie mimo odpoczynku, nie zwlekaj z kontaktem z lekarzem.

Dlaczego nie warto odstawiać leku samodzielnie

Pokusa jest zrozumiała: skoro ciśnienie jest niskie, to po co lek. Problem w tym, że niskie wartości to często efekt dobrze dobranego leczenia, a nie sygnał, że nadciśnienie zniknęło. Odstawienie na własną rękę zwykle kończy się powrotem wysokiego ciśnienia, często bez objawów, przez co znów po cichu obciąża serce, nerki i naczynia. Jeśli leczenie wydaje się zbyt mocne, właściwym krokiem nie jest przerwanie go, tylko rozmowa z lekarzem, który może zmniejszyć dawkę, zmienić lek na łagodniejszy albo przejść z dwóch preparatów na jeden. Taką korektę prowadzi się z regularnymi pomiarami, żeby trafić w wartości bezpieczne, ale nie za niskie.

Kiedy skontaktować się z lekarzem

Skonsultuj się, gdy niskie ciśnienie powtarza się na kilku pomiarach, gdy pojawiają się zawroty głowy, zasłabnięcia lub upadki, a także gdy przy beta-blokerze widzisz bardzo wolne tętno. Konsultacji wymaga również sytuacja, w której zaczynasz nowy lek obniżający ciśnienie, dokładasz kolejny preparat albo dochodzą inne leki mogące obniżać ciśnienie, na przykład niektóre stosowane w przeroście prostaty czy w zaburzeniach erekcji. Jeśli kontynuujesz sprawdzone leczenie i potrzebujesz jedynie odnowić receptę oraz omówić dawkę, wygodną drogą jest konsultacja online, podczas której lekarz oceni Twoje pomiary i zdecyduje o dalszym postępowaniu.

Najczęstsze pytania