Ramipril czy telmisartan, co wybrać przy kaszlu

Jeśli od kilku tygodni bierzesz ramipril i męczy Cię suchy kaszel, to nie przypadek i nie infekcja. To znany skutek uboczny całej grupy inhibitorów ACE. Poniżej wyjaśniamy, skąd się bierze, czym różni się telmisartan i jak wygląda bezpieczna zamiana leku.

Ramipril czy telmisartan przy kaszlu, krótka odpowiedź

Dlaczego ramipril wywołuje kaszel

Ramipril, jak wszystkie inhibitory ACE, blokuje enzym, który nie tylko wytwarza angiotensynę II, ale też rozkłada bradykininę. Gdy enzym jest zablokowany, bradykinina gromadzi się w drogach oddechowych i je drażni, co u części pacjentów wywołuje suchy, łaskoczący kaszel. Nie jest on groźny, ale bywa tak uciążliwy, że utrudnia sen i rozmowę. Kaszel pojawia się od kilku dni do kilku miesięcy po rozpoczęciu leku i ustępuje zwykle w ciągu 1 do 4 tygodni po jego odstawieniu.

Charakterystyczne jest to, że kaszel po inhibitorze ACE jest suchy, napadowy i nie towarzyszy mu odkrztuszanie ani gorączka, co odróżnia go od kaszlu infekcyjnego. Nasila się często wieczorem i w pozycji leżącej. Nie pomagają na niego zwykłe syropy przeciwkaszlowe, bo przyczyna nie leży w drogach oddechowych, tylko w chemii leku. Dlatego jedynym skutecznym rozwiązaniem jest zamiana preparatu, a nie leczenie samego kaszlu. Kaszel częściej dotyczy kobiet i osób niepalących.

Jak działa telmisartan i czym się różni

Telmisartan to sartan, czyli bloker receptora angiotensyny II. Zamiast blokować powstawanie angiotensyny, blokuje receptor, na który ona działa. Efekt obniżający ciśnienie jest zbliżony do ramiprilu, ale telmisartan nie wpływa na rozkład bradykininy, dlatego nie daje kaszlu. Telmisartan ma też jedno z najdłuższych działań wśród sartanów, więc dobrze utrzymuje ciśnienie przez całą dobę, także nad ranem.

Który lepiej chroni serce i nerki

Oba leki dobrze chronią serce i nerki, bo działają na ten sam układ. Ramipril ma bardzo mocną dokumentację w zapobieganiu zawałom i udarom u osób wysokiego ryzyka. Telmisartan w dużym badaniu porównawczym okazał się równie skuteczny w ochronie sercowo-naczyniowej jak ramipril, przy mniejszej liczbie przypadków kaszlu. W praktyce więc, gdy pacjent nie toleruje ramiprilu z powodu kaszlu, zamiana na telmisartan nie oznacza gorszej ochrony narządów.

Jak przebiega zamiana leku

Zamiany nie robi się samodzielnie, ale jest ona prosta i zwykle bezproblemowa. Lekarz odstawia ramipril i wprowadza telmisartan w odpowiedniej dawce, najczęściej od 40 mg. Ponieważ oba leki działają na ten sam układ, nie ma potrzeby długiego okresu przejściowego. Warto przez pierwsze tygodnie mierzyć ciśnienie w domu i skontrolować potas oraz czynność nerek, tak jak przy każdej zmianie w tej grupie leków.

W praktyce zamiana wygląda tak, że ostatnią dawkę ramiprilu bierze się jednego dnia, a telmisartan zaczyna od następnego, bez przerwy w leczeniu. Kaszel nie znika natychmiast, bo bradykinina potrzebuje czasu, żeby wrócić do normy, więc przez pierwsze dni może się jeszcze utrzymywać. To normalne i nie oznacza, że telmisartan też go wywołuje. Jeśli po miesiącu kaszel wciąż jest obecny, warto poszukać innej przyczyny, na przykład refluksu, alergii czy infekcji, bo prawdopodobnie nie odpowiada za niego już lek.

Do kogo pasuje który lek

• Ramipril, gdy pacjent dobrze go toleruje i ma silne wskazania sercowo-naczyniowe.
• Telmisartan, gdy po ramiprilu pojawia się suchy kaszel lub inne objawy związane z bradykininą.
• Telmisartan, gdy pacjent miał obrzęk naczynioruchowy po inhibitorze ACE (choć wtedy potrzebna szczególna ostrożność i decyzja lekarza).
• Jeden albo drugi, nie oba naraz, bo łączenie ACE z sartanem nie jest zalecane.

Dlaczego nie łączy się obu leków

Skoro działają podobnie, można by pomyśleć, że razem zadziałają mocniej. Tak jednak nie jest. Połączenie inhibitora ACE z sartanem nie daje istotnej dodatkowej korzyści, za to wyraźnie zwiększa ryzyko wysokiego potasu, pogorszenia czynności nerek i spadków ciśnienia. Dlatego wybiera się jeden z tych leków, a jeśli potrzebny jest drugi preparat, sięga się po grupę o innym mechanizmie, na przykład amlodypinę lub lek moczopędny.

Wspólne cechy obu leków

Choć różnią się w kwestii kaszlu, ramipril i telmisartan mają sporo wspólnego, bo działają na ten sam układ. Oba są przeciwwskazane w ciąży, zwłaszcza w drugim i trzecim trymestrze, więc kobieta planująca ciążę powinna wcześniej ustalić z lekarzem zmianę leku. Oba mogą podnosić stężenie potasu we krwi i wymagają ostrożności przy chorobie nerek, dlatego po ich wprowadzeniu kontroluje się potas i kreatyninę. Oba bierze się raz na dobę i oba osiągają pełny efekt dopiero po kilku tygodniach. Ta wspólnota mechanizmu sprawia, że zamiana jednego na drugi jest płynna, ale też że nie łączy się ich razem.

Najczęstsze pytania